روستاي دزلي از توابع بخش مرکزي شهرستان سروآباد در استان کردستان، با مختصات جغرافيايي 46 درجه و 9 دقيقه طول شرقي و 35 درجه و 22 دقيقه عرض شمالي، در فاصلة 28 کيلومتري شهر سروآباد و 115 کيلومتري مرکز استان (سنندج) قرار دارد. ارتفاع اين روستا از سطح دريا 1400 متر است و اطراف آن را کوه و دره فرا گرفته است. روستاي دزلي از شمال به کوه قلعه زمان ( قه لا زه بان)، از جنوب شرقي به کوه مهدي و معدن سنگ ساختماني، از شرق و شمال شرقي به کوه سپي که مه ر، از شمال و شمال شرقي به دره دوله ناو و از غرب به کردستان عراق محدود شده است. روستاي دزلي تحت تأثير اقليم کوهستاني تابستان هاي معتدل و دلپذير و زمستان هاي سرد دارد. اين روستا، تاريخي کهن دارد. مسجد باشکوهي که از دوران خلافت خلفاي راشدين برجاي مانده است، آرامگاه دوازده (12) اصحاب و ساير بناهاي تاريخي گواهي بر اين مدعاست. مردم روستاي دزلي به زبان کردي (گورانی) سخن ميگويند، مسلمان و پيرو مذهب تسنن هستند. چشم انداز و طبيعت کوهستاني، چشمه هاي جوشان، باغ هاي سرسبز و انبوه پيرامون روستا، فضاي دلپذيري براي گردشگران ايجاد کرده است. روستا را کوههاي زيبايي از شاخه هاي رشته کوه هاي زاگرس فرا گرفته اند، که محل مناسبي براي ورزش کوهنوردي است. از جمله آن ها مي توان به کوه "دالاني" به ارتفاع 2564 متر اشاره نمود که در نزديکي جنوب غربي روستا قرار دارد و از جنوب شرقي به کوه "کمانجه ر" مي پيوندد. کوه "دالمز"، با ارتفاع 1930 متر در غرب روستا واقع شده و سرچشمة رود "چم شيان" ميباشد. اين کوه از غرب به کوه "موجات" مي پيوندد. کوه "مهدی" که بسيار زيبا است از انواع گياهان دارويي مانند گل ختمي، آويشن، رازيانه، پونه، خاکشير، گون و درختچه هاي متعدد پوشيده شده است. از ديگر جاذبه هاي طبيعي روستا مي توان از چشمه "خان" و چشمه "دزلي" و همچنين باغ هاي سرسبز و انبوه اطراف روستا نام برد. گفته مي شود که مسجد قديمي روستا به دورة خلفاي راشدين مربوط است. تپه هاي باستاني قلعه، گورستان و مزار مشاهير روستا از جمله ملا حسن دزلي، ملا مصطفي مردوخي و زيارتگاه و مزار 12 اصحاب، از جاذبه هاي تاريخي روستاي دزلي به شمار مي آيند. مردم روستاي دزلي همانند مردم ساير روستاهاي کردستان، در برگزاري مراسم ديني و ملي شرکت ميکنند. بازيهاي محلي روستا عبارتند از: گرزان، زوران، قلاني، سه باز، هلوکاني و هلک ملک. موسيقي جايگاه ويژهاي در ميان مردم دزلي دارد. از جمله آواهاي رايج در اين روستا ميتوان به سياه چمانه، چپله و کناليل اشاره کرد. رقص محلي و معروف اين روستا "هل پرکه" نام دارد و براي بالا بردن توان جسمي شرکت کنندگان است که در هفت ريتم و با موسيقي اجرا ميگردد. پوشاک مردان روستاي دزلي، مشتمل بر چوخه، پانتول، ملکي، لفکه سوراني، شال، دستار، فرنجي، کله بال است؛ زنان نيز، از لباس کردي شامل جافي، کلنجه، شال، کلاه و کمله استفاده ميشود. صنايع دستي روستاي دزلي مشتمل بر گيوه بافي، جاجيم بافي، موج بافي و چخورانک است. معروف ترين غذاهاي محلي اين روستا، شامل دوينه، شلمين، دوخوا يا آش دوغ، ولوش، کلانه و يکاوه مي باشد. کلوچه هاي محلي "کليره" و "برساق" دو شيريني معروف محلي اين روستا هستند. دسترسي: روستاي دزلي از طريق شهرهاي سروآباد، مريوان و سنندج قابل دسترسي است و جادههاي منتهي به اين روستا، از شهرهاي مذکور آسفالت ميباشد.
برچسب:
نویسنده: دزلیه ای